بورس تهران معاملات روز دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵ را با جهش شاخص کل آغاز کرد، اما افزایش عرضه‌ها در ادامه معاملات بخشی از رشد اولیه بازار را از بین برد. هم‌زمان، عقب‌نشینی شاخص هم‌وزن به محدوده صفر، افزایش تعداد نمادهای منفی و تغییر جریان پول حقیقی از ورود به خروج، از تشدید تردید میان معامله‌گران حکایت دارد.
به گزارش توانگرنیوز، به نقل از روزنامه دنیای اقتصاد، شاخص کل بورس تهران در دقایق ابتدایی معاملات امروز با رشد ۱.۳۷ درصدی به محدوده ۸ میلیون و ۱۲۵ هزار واحد رسید؛ اما با افزایش فشار فروش، بخشی از این رشد پس گرفته شد و شاخص در میانه معاملات با افزایش ۰.۸۳ درصدی نسبت به روز گذشته، در سطح ۸ میلیون و ۸۲ هزار واحد قرار گرفت.
این تغییر مسیر نشان می‌دهد اگرچه تقاضا در شروع معاملات قدرت قابل‌توجهی داشت، تداوم عرضه‌ها مانع از حفظ تمام رشد اولیه شد. در چنین شرایطی، بررسی رفتار نمادها، جریان نقدینگی و وضعیت سفارش‌های خرید و فروش می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت بازار ارائه دهد.
عقب‌نشینی شاخص هم‌وزن؛ نشانه‌ای از کاهش قدرت تقاضا
در کنار افت بخشی از رشد شاخص کل، شاخص هم‌وزن نیز که در ابتدای معاملات در محدوده مثبت قرار داشت، به‌تدریج عقب نشست و به محدوده صفر تابلو رسید.
اهمیت این روند از آن جهت است که شاخص کل بیشتر تحت تأثیر شرکت‌های بزرگ و دارای ارزش بازار بالاتر قرار دارد، در حالی که شاخص هم‌وزن وضعیت عمومی‌تری از عملکرد نمادهای بازار را منعکس می‌کند. بنابراین، کاهش ارتفاع شاخص هم‌وزن می‌تواند نشان‌دهنده محدودتر شدن دامنه تقاضا و کاهش همراهی بخشی از نمادها با رشد اولیه بازار باشد.
افزایش نمادهای منفی و تشدید صف‌های فروش
آمار معاملات نیز از افزایش فشار فروش در بخش قابل‌توجهی از بازار حکایت دارد. بر اساس داده‌های منتشرشده، حدود ۵۶ درصد نمادها در محدوده منفی معامله شدند. در این میان، ۳۱۰ نماد در بازه منفی ۲ تا منفی ۳ درصد و ۲۷۰ نماد در محدوده مثبت ۲ تا مثبت ۳ درصد قرار داشتند.
همچنین، ۱۹۹ نماد با صف فروش و ۱۵۸ نماد با صف خرید مواجه بودند. این ترکیب نشان می‌دهد که با وجود حضور تقاضا در بخشی از بازار، فشار عرضه در تعداد قابل‌توجهی از نمادها همچنان محسوس بوده است.
یکی دیگر از نشانه‌های تغییر فضای معاملات، جابه‌جایی جهت حرکت نمادهاست. طبق آمار اعلام‌شده، حدود ۱۸۰ نماد از محدوده مثبت به محدوده منفی یا صف فروش حرکت کردند؛ در حالی که تنها حدود ۴۵ نماد از محدوده منفی به مثبت تغییر مسیر دادند. برتری تعداد نمادهای نزولی در این جابه‌جایی‌ها، از غلبه فشار فروش در جریان معاملات حکایت دارد.
برتری سفارش‌های خرید؛ چرا عرضه‌ها همچنان نگران‌کننده‌اند؟
در نگاه نخست، ارزش سفارش‌های خرید تصویر امیدوارکننده‌ای از بازار ارائه می‌دهد. ارزش این سفارش‌ها به حدود ۱۱ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که از ارزش تقریبی ۷ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومانی سفارش‌های فروش بیشتر است.
با این حال، برتری ارزش سفارش‌های خرید به‌تنهایی به معنای قدرت قطعی خریداران نیست. سفارش‌های ثبت‌شده ممکن است تغییر کنند یا پیش از انجام معامله حذف شوند و ازاین‌رو، برای ارزیابی قدرت واقعی تقاضا باید حجم و ارزش معاملات انجام‌شده، روند قیمت‌ها و پایداری سفارش‌ها نیز بررسی شود.
در همین راستا، پایین‌تر بودن قیمت آخرین معامله نسبت به قیمت پایانی در بسیاری از نمادها، از تداوم فشار عرضه در طول معاملات حکایت دارد. به بیان دیگر، وجود سفارش‌های خرید قابل‌توجه هنوز نتوانسته است نگرانی‌ها درباره پایداری رشد قیمت‌ها را به‌طور کامل برطرف کند.
چرخش جریان پول حقیقی از ورود به خروج
رفتار نقدینگی حقیقی نیز یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تغییر فضای بازار در معاملات امروز بود. در ابتدای دادوستدها، حدود ۵۹۶ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد؛ اما این روند پایدار نماند و تا میانه معاملات، خالص جریان پول حقیقی به حدود ۸۸ میلیارد تومان خروج رسید.
این تغییر جهت نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران حقیقی در ادامه معاملات رویکرد محتاطانه‌تری در پیش گرفته‌اند. با این حال، برای نتیجه‌گیری درباره روند آتی بازار، باید مشخص شود که این خروج نقدینگی تا پایان معاملات ادامه می‌یابد یا با بازگشت تقاضا تعدیل خواهد شد.
در سطح صنایع نیز جریان پول یکدست نبود. فرآورده‌های نفتی، فلزات اساسی و لاستیک و پلاستیک بیشترین ورود پول حقیقی را ثبت کردند. در مقابل، صنایع دارویی، بانک‌ها و سیمان با بیشترین خروج پول مواجه شدند.
این تفاوت نشان می‌دهد که رفتار سرمایه‌گذاران در همه گروه‌های بورسی یکسان نیست و بخشی از نقدینگی همچنان به دنبال فرصت‌های مشخص در صنایع مختلف است؛ در حالی که گروه‌های دیگر با فشار خروج سرمایه مواجه‌اند.
بورس در انتظار تعیین تکلیف تقابل خریداران و فروشندگان
مجموع داده‌های معاملات امروز تصویری دوگانه از بورس تهران ارائه می‌دهد: از یک سو، شاخص کل همچنان نسبت به روز گذشته در محدوده مثبت قرار دارد و ارزش سفارش‌های خرید از سفارش‌های فروش بیشتر است؛ از سوی دیگر، عقب‌نشینی شاخص هم‌وزن، افزایش سهم نمادهای منفی، برتری حرکت نمادها به سمت محدوده نزولی و چرخش جریان پول حقیقی به خروج، از شکنندگی تقاضا حکایت دارد.
در چنین شرایطی، صرف رشد شاخص کل نمی‌تواند مبنای کافی برای ارزیابی وضعیت عمومی بازار باشد. پایداری تقاضا، وضعیت جریان پول حقیقی و توانایی نمادها برای حفظ محدوده‌های مثبت، از جمله متغیرهایی هستند که می‌توانند جهت حرکت بازار را در ادامه معاملات روشن‌تر کنند.
بر این اساس، معاملات امروز را می‌توان بازتابی از تقابل خریدارانی دانست که همچنان به رشد بازار امیدوارند و فروشندگانی که با افزایش عرضه، در پی کاهش ریسک یا شناسایی سود هستند. نتیجه این تقابل، بیش از هر چیز به تداوم ورود نقدینگی و گستردگی تقاضا در میان نمادهای مختلف وابسته خواهد بود.
