بورس تهران پس از ثبت سه موج صعودی و عبور متوالی از سقف‌های قبلی، اکنون در چهارمین موج رشد خود قرار دارد. با وجود بازگشت تقاضا پس از آخرین اصلاح بازار و ثبت رکورد ورود پول حقیقی، تداوم روند صعودی و دستیابی به قله‌های جدید بیش از هر چیز به پایداری جریان نقدینگی و وضعیت متغیرهای بنیادی و اقتصادی وابسته است.
به گزارش توانگرنیوز، به نقل از تسنیم، بازار سهام در سال جاری مسیری همراه با نوسان، اصلاح و بازگشت تقاضا را پشت سر گذاشته است. بررسی روند شاخص کل تا ۱۹ آبان‌ماه نشان می‌دهد این نماگر با وجود تجربه سه دوره افت، موفق شده از قله‌های قبلی عبور کند و بازدهی حدود ۱۲۵ درصدی را به ثبت برساند.
یکی از ویژگی‌های قابل‌توجه معاملات امسال، بازگشت خریداران پس از دوره‌های اصلاحی بوده است. در هر سه مقطع افت بازار، تقاضا در سطوح پایین‌تر تقویت شده و زمینه آغاز موج جدیدی از رشد را فراهم کرده است. در روزهای اخیر نیز پس از عقب‌نشینی شاخص از محدوده ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد به حوالی ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد، بار دیگر جریان تقاضا به بازار بازگشته است.
سه موج صعودی و ثبت سه قله جدید
نخستین موج صعودی بورس از اواخر اردیبهشت‌ماه آغاز شد و تا ۱۶ تیرماه ادامه یافت. در این دوره، شاخص کل با رشد حدود ۴۳ درصدی از محدوده ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار واحد به کانال ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار واحد رسید.
پس از آن، بازار وارد مرحله اصلاح شد و شاخص کل حدود ۱۰.۵ درصد از ارتفاع خود را از دست داد؛ اما بازگشت تقاضا زمینه‌ساز شکل‌گیری موج دوم صعودی شد.
در موج دوم، شاخص ضمن عبور از سقف قبلی، تا محدوده ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد پیش رفت و رکورد تازه‌ای ثبت کرد. این روند نیز از اواخر شهریورماه با اصلاحی همراه شد که طی آن شاخص حدود ۵.۴ درصد کاهش یافت.
از اوایل مهرماه، سومین موج صعودی بازار آغاز شد و شاخص کل بار دیگر با عبور از قله قبلی، تا محدوده ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد پیشروی کرد. به این ترتیب، هر سه موج صعودی بورس در سال جاری با ثبت سقف‌های جدید همراه بوده‌اند.
بازگشت تقاضا پس از اصلاح ۹.۶ درصدی
پس از رسیدن شاخص به محدوده ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد، سومین دوره اصلاح بازار آغاز شد و شاخص کل حدود ۹.۶ درصد افت کرد و به محدوده ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد رسید.
با این حال، الگوی بازگشت خریداران در اصلاح‌های قبلی بار دیگر تکرار شد و با کاهش قیمت‌ها، تقاضا در بازار تقویت شد. بررسی سه دوره اصلاحی نشان می‌دهد میزان افت شاخص بین ۵.۴ تا ۱۰.۵ درصد متغیر بوده است.
البته تکرار الگوی بازگشت تقاضا در اصلاح‌های گذشته، به معنای مصونیت بازار از ریسک‌های احتمالی نیست. تحولات اقتصادی و سیاسی، وضعیت سودآوری شرکت‌ها و تغییر رفتار سرمایه‌گذاران همچنان می‌توانند مسیر بازار را تحت تأثیر قرار دهند.
تفاوت بورس ۱۴۰۵ با تجربه سال ۱۳۹۹
رشد قابل‌توجه بازار سهام در سال جاری، مقایسه شرایط فعلی با دوره رونق بورس در سال ۱۳۹۹ را دوباره مطرح کرده است. در آن سال نیز بازار رشد پرشتابی را تجربه کرد، اما در ادامه با افت سنگینی مواجه شد.
با این حال، برخی شاخص‌های بنیادی از تفاوت شرایط کنونی با آن دوره حکایت دارند. یکی از این متغیرها ارزش دلاری بازار سهام است. ارزش دلاری بورس در اوج سال ۱۳۹۹ از ۴۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته بود، در حالی که این رقم در شرایط فعلی حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود.
نسبت قیمت به سود گذشته‌نگر بازار (P/E) نیز تفاوت قابل‌توجهی دارد. این نسبت در اوج سال ۱۳۹۹ به محدوده ۴۰ واحد رسیده بود، اما اکنون در حوالی ۷.۵ واحد قرار دارد.
این ارقام نشان می‌دهد ارزش‌گذاری بازار در مقایسه با دوره اوج سال ۱۳۹۹ در سطوح متفاوتی قرار گرفته است؛ هرچند پایین‌تر بودن ارزش دلاری بازار و نسبت قیمت به سود، به‌تنهایی تضمینی برای تداوم رشد یا جلوگیری از اصلاح‌های احتمالی نیست.
ورود ۱۲ هزار میلیارد تومان پول حقیقی به بازار
در کنار روند شاخص‌ها، جریان نقدینگی نیز یکی از متغیرهای مهم معاملات اخیر بوده است. در معاملات روز سه‌شنبه، سرمایه‌گذاران حقیقی حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان پول وارد بازار سهام کردند؛ رقمی که به‌عنوان رکورد ورود پول در تاریخ معاملات این بازار گزارش شده است.
این میزان ورود نقدینگی در کنار افزایش ارزش معاملات، می‌تواند نشانه‌ای از تقویت تمایل سرمایه‌گذاران برای حضور در بازار سهام باشد. همچنین بازگشت تقاضا پس از سومین دوره اصلاح، با رشد گسترده نمادها همراه شده است.
با این حال، ارزیابی پایداری روند صعودی صرفاً با اتکا به شاخص کل یا ورود نقدینگی در یک روز معاملاتی امکان‌پذیر نیست. استمرار جریان ورود پول، وضعیت سودآوری شرکت‌ها، ارزش معاملات و نحوه توزیع تقاضا میان صنایع مختلف، از جمله عواملی هستند که می‌توانند چشم‌انداز دقیق‌تری از وضعیت بازار ارائه دهند.
در مجموع، بورس تهران از ابتدای سال جاری سه موج صعودی و سه دوره اصلاح را پشت سر گذاشته و اکنون در چهارمین موج رشد قرار دارد. عبور متوالی از سقف‌های قبلی و بازگشت تقاضا پس از افت قیمت‌ها، از ویژگی‌های اصلی معاملات امسال بوده است؛ با این حال، ثبت قله جدید در ادامه مسیر، به پایداری تقاضا و شرایط بنیادی و اقتصادی بازار در هفته‌های پیش رو بستگی دارد.
